Dla dobra polskich wód
Jak większości wiadomo, Lake Fishing Club od lipca koresponduje z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Minister zauważa konieczność wielokierunkowych działań dla ratowania tragicznej sytuacji naszych wód. Niestety część działań nie wchodzi w zakres kompetencji Min Rolu, co rozprasza działania i wymaga negocjacji między resortowych, a czasem wręcz rządowych. Jednak nie bacząc na te trudności i zagrożenia płynące i wynikające ze strony, gdzie nie mamy bezpośredniego wpływu i udziału jako wędkarze i rybacy, powinniśmy się zająć sprawami, które zależą bardzo od naszych poczynań. Powiem więcej, Minister aż w trzech wątkach wyraźnie odnosi się do naszej działalności dając wyraźnie do zrozumienia, że powinniśmy się włączyć do działań na rzecz poprawy sytuacji. W związku z tym postanowiliśmy aktywnie uczestniczyć w tych działań. Zdajemy sobie sprawę, że oprócz naszych poczynań są również propozycje innych organizacji i grup wędkarskich. Jednak nasza propozycja jest chyba najdalej idącą. Wyszliśmy z założenia, że w obecnej sytuacji nie można stosować półśrodków, ani kosmetycznych zmian, ale „wrzód” już tak narósł, że należy go przeciąć i oczyścić, by rana mogła zacząć się goić. W przeciwnym wypadku organizmowi jakim jest gospodarka wędkarsko rybacka poważnie zagrozi gangrena, której znaczne symptomy już widać. Wszystkie strony zauważają, że trzeba coś zaradzić, bo życie związane ze środowiskiem wodnym jest naszym wspólnym polskim bogactwem, które nie może być niszczone i degradowane.
Nastąpił chyba najwyższy czas aby zacząć rozsądne korzystanie z zasobów wód, a nie jak dotychczas ich wykorzystywanie. Dlatego w naszej propozycji również mówimy o korzystaniu. Całkowicie zgadzamy się z Panem ministrem, że wielkości odłowów muszą być rejestrowane, by można było prowadzić planową, racjonalną i rozsądną gospodarkę rybacką i wędkarską. Nie narzucamy jak ma wyglądać rejestr, ale powinien on odzwierciedlać stan faktyczny i spełniać wymogi, o których mowa w rozporządzeniach.
Aby wyrugować jakiekolwiek manipulacje i kombinacje dla czerpania w sposób niezgodny z zasadami równowagi biologicznej naszych wód, wyraźnie podkreślamy i określamy kto stanowi uprawnionego do rybactwa, a właściwie do korzystania z pożytków wód. Obejmujemy wszystkich użytkowników bez względu na ich prawny status własnościowy i prawny. Jednocześnie znacznie wyraziściej precyzujemy pojęcie „racjonalnej gospodarki rybackiej” i obowiązki z tym związane, co też nie jest bez znaczenia, bo mocniej podkreśla zasady w gospodarowaniu i korzystaniu z zasobów rybnych.
Próbujemy również uszczelnić zamknięcie różnego rodzaju furtek luzujących zasady ogólnie przyjęte, aby mogły być stosowane faktycznie tylko w słusznych celach, dla których są stworzone. Nie godzimy się z propozycjami w art. 18, a w obecnie obowiązującej ustawie w art. 17, na dopisek o szczególnej sytuacji jaką są zawody sportowe. Już sama taka propozycja wysuwana przez niektóre grupy wędkarskie, jest mętna nie określając o jakie zawody chodzi. Nie można dopuścić, aby zawody odbywały się na terenach ochronnych, do tego zwalniając tam praktycznie wszelkie ograniczenia przepisów. Na to naszej zgody nie ma. Wręcz przeciwnie takie luzowanie przepisów musi służyć tylko dobru rybostanu i musi być zezwalane w wyjątkowych sytuacjach.
Również jesteśmy przeciwni polowaniom z kuszą. Jest to trzebienie ryb w ich najlepszym okresie możliwości rozrodczych i prokreacyjnych. Do tego pomyłkowo trafiona ryba w okresie ochronnym, czy o wymiarach ochronnych nie może już być uwolniona do środowiska, co można wykonać w rybactwie i wędkarstwie. Dla ścisłości również w naszych zapisach znalazł się tak na wyrost zapis zakazujący łucznictwa w amatorskich połowach. Do lat dziewięćdziesiątych, sporty te były zakazane, gdyż wyżej stawiano dobro środowiska i ryb od przyjemności wyniszczającej wody. Tłumaczenie, że mogą sobie łowić na jakiś tam wodach, byleby nie na tych co my wędkujemy, samo za siebie mówi i chyba nie jest do przyjęcia jako argumentacja. PZW zauważa szkodliwość tego hobby i wprowadziła zakaz łowienia kuszą na wodach przez siebie zagospodarowanych, więc zauważmy je kompleksowo..
Proponujemy rzeki w Polsce przeznaczyć tylko dla celów wędkarskich. Wbrew pozorom znacznie łatwiej jest kontrolować odłowy wędkarskie, niż rybackie. Wody płynące praktycznie trudno kontrolować pod wpływem ubytków, ponieważ szybko napływają ryby z innych części rzek. Takie rozwiązanie przyjęło wiele Państw i jak się okazuje dobrze na tym wychodzą. Ogólnie dziś nie ma potrzeby sieciowania wszystkich wód, gdyż skutecznie rybactwo jest uzupełniane na rynku pozyskiwaniem ryb ze sztucznych hodowli. Proponujemy również ukrócić odłowy rybackie przez organizacje wędkarskie. Nie może być tak, iż organizacje powołane dla działalności wędkarskiej jako główne zajęcie mają rybactwo. Albo rybka, albo ... wędkarstwo. Dajemy również uprawnienia dla wojewodów, pozwalające im na wprowadzanie ograniczeń na niektórych wodach z przeznaczeniem na tylko wędkarskie korzystanie z wód. W sumie to poważny krok do ograniczeń połowów i w połączeniu z odpowiednimi zapisami w rozporządzeniu, powinien przynieść pozytywne zmiany jakościowe.
Oprócz tego celujemy w patologie, niestety obecnie bardzo już szkodliwe. Likwidujemy ukryte dotacje w formie szybko i lekko zdawanych egzaminów na karty wędkarskie za składki członkowskie dla towarzystw uprawnionych do przeprowadzania egzaminów. Zwiększamy zdecydowanie dotkliwość kar za wykroczenia i przestępstwa. Jednocześnie część bardzo szkodliwych działań, będących obecnie wykroczeniami, przesuwamy do przestępstw i wprowadzamy zapisy mające na celu utrudnić działania niezgodne z prawem. Jest to linia zbieżna z zamysłami Ministra, a więc powinna być przyjęta ze pełnym zrozumieniem.
Jak można było się dowiedzieć z listu ministerialnego, obecne umocowanie PSR, praktycznie uniemożliwia jej sprawne i pożądane działanie. Ma to oczywiście wpływ na bezkarność kłusowniczą, bo aby kara była dotkliwa, musi być przede wszystkich nieuchronna. W naszych propozycjach proponujemy wzmocnienie PSR przez umocowanie go bezpośrednio pod jurysdykcję ministra administracji jak jest to obecnie z Policją i innymi jednostkami tej wagi. Jednocześnie wskazujemy dodatkowe formy finansowania straży, a także konieczność szybkiej zmiany straży społecznych w zawodową o pełnych uprawnieniach. Zwiększamy również uprawnienia kontrolne dla uprawnionych do rybactwa, co nie tylko wypełni spodziewaną przez niektórych lukę po SSR, ale wręcz powinno zwiększyć możliwości kontrolne uprawnionych do rybactwa na wodach przez siebie gospodarowanych.
Należy się też odnieść, do niektórych propozycji innych grup, jakie padły w art. 3. Propozycje zluzowania go o karpia i tęczaka. Według nas takie precedensy są szkodliwe. Za nimi mogą pójść kolejne. Już dziś główne zarybienia organizacji wędkarskich (i nie tylko) są niezgodnie z prawem wykładane na zarybienia karpiem, który jest dużym konkurentem naszych rodzimych gatunków jak lin i karaś złocisty. Również dla leszcza nie jest obojętny. Tęczak może wprawdzie w rzekach sprawować rolę ochronną dla rodzimych gatunków pstrąga, ale musi być wpuszczany w konkretnych miejscach oraz czasie i też nie może się to dziać bez kontroli. Samowola w tym zakresie prowadzi do wyjadania słonecznicy uklei i innych gatunków, a także stwarza konkurencję dla sieji i troci jeziorowej, przy jednoczesnym intensywnym żerowaniu na sielawie. Nie ma gatunków obcych danemu środowisku, które byłyby obojętne dla równowagi biologicznej danej wody. Nawet restytucja gatunku, który kiedyś był w danej wodzie nie jest obojętna dla panującej tam na nowo wytworzonej równowadze. Z tych względów wręcz proponujemy uściślenie zapisu o danym środowisku i nie tylko ryb, ale całkowicie na florę i faunę.
Oczywiście nasze propozycje omówiono skrótowo, ale myślę iż wystarczająco, aby zorientować się w naszych intencjach i zamiarach. Nasze propozycje rozwiązań mogły być stosunkowo szybko opracowane, a właściwie dopracowane, gdyż większość z nich leżała od dawna już przygotowana w szufladzie, a niektóre pozytywne propozycje innych grup wędkarzy, gotowe szybko mogły znaleźć odzwierciedlenie również u nas. Przedstawiamy projekt ustawy o rybacko wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych z nadzieją, że włączycie się w proces uzdrawiania stanu naszych wód. Prosimy o ewentualne uwagi w komentarzach. Tekst zawiera już zgłaszane poprawki, a nadesłane do dnia 30 września br. do godz. 22,00.
Bolesław "Wędkoholik" Michalski
Tekst w formie jednolitej
Projekt ustawy
o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych
wersja z dnia
30 września 2006r.
Art.1.1. Ustawa reguluje zasady i warunki ochrony, chowu, hodowli oraz połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych, zwanych dalej „wodami” i w wodach znajdujących się w urządzeniach wodnych oraz w obiektach przeznaczonych do chowu lub hodowli ryb.
2. Wody naturalne wraz z florą i fauną z nimi związaną stanowią bogactwo i dziedzictwo narodowe.
3. Korzystanie z wód może się odbywać z poszanowanie ryb i innych istot żywych stanowiących pożytki oraz z zachowaniem cieków i zbiorników w stanie naturalnym, bez niszczenia nabrzeży, fauny i flory związanej z tymi wodami.
4. Ryby i inne organizmy żyjące w wodzie stanowią jej pożytki, ale tylko wtedy można z nich korzystać, gdy nie wyrządza to szkód dla środowiska naturalnego, nie stwarza zagrożenia rozrodu i bytowania gatunków organizmów wodnych oraz nie narusza równowagi biologicznej w ekosystemach.
5. Przepisy ustawy nie naruszają postanowień umów międzynarodowych dotyczących gospodarki rybackiej w wodach granicznych.
6. Zadania samorządu województwa, o których mowa w art. 2 ust. 4, art. 6 ust. 4, 5 i 6, art. 16 ust. 3, art. 18 ust. 1, 3 i 4, art. 20, art. 22 ust. 5, są zadaniami z zakresu administracji rządowej.
7. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) rybackim korzystaniu z wód - rozumie się każde działanie chowu, hodowli i połowu w celach gospodarczych,
2) wędkarskim korzystaniu z wód - rozumie się amatorski połów ryb przy użyciu wędki,
3) budowli i urządzeniu hydrotechnicznym piętrzącym - rozumie się przez to każdą budowlę wyposażoną w ruchome mechanizmy, umożliwiającą stałe lub okresowe utrzymanie wzniesionego ponad przyległy akwen lub ciek zwierciadła wody,
4) wysokości piętrzenia - rozumie się przez to różnicę rzędnej maksymalnego poziomu piętrzenia i rzędnej zwierciadła wody dolnej, odpowiadającej przepływowi średniemu niskiemu,
5) chowie ryb - rozumie się działania zmierzające do utrzymywania i zwiększania produkcji ryb,
6) hodowli ryb - rozumie się chów połączony z doborem i selekcją, w celu zachowania i poprawienia wartości użytkowej ryb,
7) wodach płynących w nurtach - rozumie się przez to wody w kanałach, ciekach naturalnych oraz w źródłach, z których cieki biorą początek, a także znajdujące się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących,
8) starorzeczach - rozumie się przez to wody wypełniające część dawnego koryta rzecznego powstałego z meandru odciętego od biegu rzeki,
9) zbiornikach wodnych zamkniętych - rozumie się wszelkie wody służące do chowu i hodowli ryb i innych organizmów wodnych w stawach rybnych i innych zbiornikach sztucznych oraz urządzeniach rolniczych nie posiadających połączenia trwałego lub okresowego z naturalnymi wodami,
10) krześliskach - rozumie się wszelkie miejsca stworzone sztucznie służące do rozrodu ryb oraz chowu i schronienia się narybku.
Art.2.1. Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do warunków chowu, hodowli oraz połowu raków i minogów, z tym że rak błotny (Astacus astacus) i rak szlachetny (Astacus (Pontastacus) leptodactylus) nie mogą być podmiotem wędkarskiego korzystania z wód.
2. Minister właściwy do spraw rybactwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, w drodze rozporządzenia, określa warunki chowu, hodowli i połowu organizmów żyjących w wodzie, do których stosuje się odpowiednio przepisy ustawy.
3. Wody płynące w nurtach, za wyjątkiem obrębów hodowlanych, mogą być miejscem połowu ryb jedynie:
1) amatorskiego,
2) w celach i na zasadach, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 2.
4. Starorzecza połączone z rzekami w sposób trwały lub okresowy, stanowią część tych rzek i połów na nich obowiązuje na zasadach zawartych w ust. 3.
Art.3.1 Na wprowadzanie do wód gatunków organizmów, których dany obszar środowiskowy w Polsce nie jest naturalnym terenem występowania, jest wymagane zezwolenie ministra właściwego do spraw gospodarki rybackiej, wydane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska i po otrzymaniu pozytywnej opinii Państwowej Rady Ochrony Przyrody.
2. W wodach naturalnego występowania pstrąga potokowego (Salmo trutta morpha
fario) określonych w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw gospodarki rybackiej, wydanego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw ochrony środowiska, zezwolenie na wpuszczanie pstrąga tęczowego (Salmo gairdneri irideus) wydaje zarząd województwa.
3. Zezwolenia, o których mowa w ust. 2, mogą być jednorazowe lub wielorazowe i muszą zawierać adresata, określenie wody, do której mają być wpuszczane ryby, okres dokonywanych czynności i ilości wpuszczanych ryb.
Art.4.1. Do chowu, hodowli i połowu ryb są uprawnieni:
1) władający wodami w sztucznym zbiorniku wodnym przeznaczonym do chowu lub hodowli ryb i usytuowanym na publicznych śródlądowych wodach powierzchniowych płynących,
2) właściciel albo posiadacz gruntów pod wodami stojącymi lub gruntów pod wodami, do których stosuje się odpowiednio art. 5 ust. 4 ustawy - Prawo wodne,
3) właściciel albo posiadacz gruntów pod stawami rybnymi lub innymi urządzeniami w gospodarstwie rolnym przeznaczonymi do chowu lub hodowli ryb,
4) w obwodzie rybackim organ administracji publicznej wykonujący uprawnienia właściciela wody w zakresie rybactwa śródlądowego albo osoba władająca obwodem rybackim na podstawie umowy zawartej z właściwym organem administracji publicznej,
- zwani dalej „uprawnionymi gospodarzami wód”.
2. Uprawniony gospodarz wód w obwodzie rybackim jest obowiązany prowadzić na bieżąco dokumentację, o której mowa w art. 6 ust. 7 z działań związanych z prowadzoną gospodarką rybacką.
Art.5.1 Osoba dokonująca połowu na rzecz uprawnionego gospodarza wód jest obowiązana posiadać dokument stwierdzający upoważnienie do połowu i okazywać na żądanie organom uprawnionym do kontroli. Upoważnienie musi zawierać dane upoważnionego, termin połowu, sposób połowu, narzędzia i urządzenia rybackie służące połowowi oraz gatunki stanowiące podmiot połowu i ich ilość.
2. Uprawniony gospodarz wód, a także osoba przez niego upoważniona, posiada prawo do kontrolowania każdego łowiącego. Osoba kontrolująca musi okazać dokument stwierdzający upoważnienie do wykonywania czynności kontrolnych.
3. Uprawniony gospodarz wód oraz osoba przez niego upoważniona ma prawo ująć osobę złapaną na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia lub przestępstwa, oraz osobę nie okazującą na żądanie dokumentów, o których mowa w ust. 1 oraz art. 8 ust. 2. Zatrzymanego należy niezwłocznie oddać w ręce Policji lub Państwowej Straży Rybackiej.
Art.6.1. Uprawniony gospodarz wód w obwodzie rybackim jest obowiązany prowadzić racjonalną gospodarkę rybacką.
2. Racjonalna gospodarka rybacka polega na korzystaniu z pożytków wód, zgodnie z operatem rybackim, w sposób nienaruszający interesów innych uprawnionych gospodarzy wód w tym samym dorzeczu, z zachowaniem zasobów ryb w równowadze biologicznej właściwej dla danego środowiska naturalnego wody, dążąc do optymalnego wypełnienia rybami w tej wodzie na najwyższym możliwym poziomie oraz umożliwiającym gospodarcze korzystanie z nich przyszłym uprawnionym gospodarzom wód. Korzystanie z zasobów wód nie może przekraczać zdolności samoodradzania się tych zasobów w ciągu trzech lat. Zarybienia w gatunkach, w których korzystanie z zasobów wód przekroczyło zdolność samoodradzania w ciągu jednego roku, muszą być w wielkościach nie mniejszych niż wielkość odtworzeniowa i reprodukcyjna.
3. Uprawniony gospodarzy wód w obwodzie rybackim jest obowiązany do pilnowania zasobów ryb przed kłusownictwem.
4. Właściwy zarząd województwa, co najmniej raz na dwa lata, dokonuje na podstawie operatu rybackiego i dokumentacji, o której mowa w ust. 7, oceny wypełnienia przez uprawnionego gospodarza wód obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej.
5. O wynikach oceny, o której mowa w ust. 4, zarząd województwa powiadamia właściciela wody.
6. Zarząd województwa w wyjątkowo uzasadnionych wypadkach takich jak:
1) zanieczyszczenie wód uniemożliwiające chów lub hodowlę ryb,
2) masowe wystąpienia chorób ryb,
- może zwolnić na czas określony od obowiązku, o którym mowa w ust. 1, uznając daną wodnę w tym czasie za nieprzydatną do prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej, z tym że nie zwalnia to od obowiązku dalszego prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 7.
7. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzory dokumentacji gospodarki rybackiej i zasady jej prowadzenia przez uprawnionego gospodarza wód, a także zasady i zakres dokonywanej oceny wypełniania przez uprawnionego gospodarza wód obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej.
8. Minister realizując upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, kierować się będzie potrzebą uzyskania informacji dotyczących stanu gospodarki rybackiej oraz koniecznością zapewnienia ichtiologicznej oceny gospodarki rybackiej prowadzonej przez uprawnionego gospodarza wód.
Art.7.1. Operat rybacki określający zasady prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim sporządza uprawniony gospodarz wód.
2. Operat rybacki sporządza się raz na 6 lat w formie opisowej i graficznej.
3. Część opisowa operatu rybackiego musi zawierać:
1) dane dotyczące uprawnionego do rybactwa,
2) dane i informacje dotyczące obwodu rybackiego,
3) aktualny stan ichtiofauny sporządzony na podstawie udokumentowanych połowów,
4) gatunki pożytków mające stanowić przedmiot chowu, hodowli i połowu,
5) zasady prowadzenia gospodarki rybackiej, opracowane z uwzględnieniem zróżnicowania obwodu rybackiego na zasadniczy i uzupełniający obwód rybacki z podziałem na poszczególne zbiorniki lub cieki wodne.
4. Uprawniony gospodarz wód może dokonać zmian w operacie rybackim przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, o ile warunki korzystania z wód regionu uległy istotnej zmianie.
5. Operat rybacki oraz jego zmiany wymagają uzyskania pozytywnej opinii uprawnionej jednostki.
6. Minister właściwy do spraw rolnictwa, w drodze rozporządzenia, określi sposoby sporządzania i opiniowania operatu rybackiego, szczegółowe wymagania, jakim powinien odpowiadać operat rybacki, a także wskaże jednostki uprawnione do opiniowania operatów rybackich.
7. Minister, określając sposoby sporządzania i opiniowania operatu rybackiego oraz wymagania, jakim powinien odpowiadać operat rybacki, wskaże niezbędne elementy, które powinny być zawarte w operacie rybackim i zaopiniowane przez uprawnioną jednostkę. Minister uwzględni potrzebę opracowania i zaopiniowania szczegółowej charakterystyki obwodu rybackiego z podziałem na poszczególne zbiorniki i cieki wodne oraz planu gospodarki rybackiej obejmującego w szczególności informacje o nakładach rzeczowo-finansowych, zasadach i warunkach odtwarzania zasobów ryb z uwzględnieniem gatunków wędrownych lub zagrożonych pogarszającymi się warunkami rozrodu naturalnego w wodach obwodu rybackiego.
Art.8.1. Za amatorski połów ryb uważa się połów ich wędką.
2. Amatorski połów ryb może uprawiać osoba posiadająca dokument uprawniający do takiego połowu, zwany dalej „kartą wędkarską”, a jeżeli połów ryb odbywa się w wodach uprawnionego gospodarza wód - posiadająca ponadto jego zezwolenie. Połów na wodach uprawnionego gospodarza wód może się odbywać zgodnie z jego wewnętrznym regulaminem, który nie może być mniej restrykcyjny od przepisów ustawowych.
3. Z obowiązku posiadania karty wędkarskiej są zwolnione osoby do lat 14, z tym że mogą one uprawiać amatorski połów ryb wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej posiadającej taką kartę z tym, że opiekun może mieć pod taką opieką jednocześnie do dwóch osób. Ograniczenie to nie dotyczy rodziców i opiekunów prawnych oraz opiekunów i wychowawców kół młodzieżowych wędkarskich przy placówkach wychowawczo-oświatowych i organizacjach wędkarskich. Dotychczas wydane karty osobom przed ukończeniem 14 lat zachowują swoją ważność.
4. Z obowiązku posiadania karty wędkarskiej są zwolnieni cudzoziemcy czasowo przebywający w Polsce, posiadający zezwolenie, o którym mowa w ust. 2.
5. Kartę wędkarską wydaje starosta, po złożeniu przez osobę zainteresowaną egzaminu ze znajomości przepisów ochrony i połowu ryb przed komisją powołaną przez starostę. Kartę wędkarską może otrzymać osoba, która ukończyła 14 lat.
6. Osoba, wobec której orzeczono cofnięcie karty wędkarskiej, może przystąpić do powtórnego egzaminu najwcześniej po upływie terminu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 pkt 3.
7. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi w drodze rozporządzenia wysokość opłaty za egzamin w zakresie ochrony i połowu ryb oraz wydanie karty wędkarskiej,
8. Uprawniony gospodarza wód za wydane zezwolenie na uprawianie amatorskiego połowu ryb może pobierać opłatę w wysokości przez siebie ustalonej.
Art.9.1. Zabrania się połowu ryb:
1) w wypadkach określonych przepisami o ochronie przyrody,
2) o wymiarach ochronnych,
3) w okresie ochronnym,
4) w odległości mniejszej niż:
a) 50 m od budowli i urządzeń hydrotechnicznych piętrzących wodę powyżej 5 m oraz przepławek i innych budowli służących do migracji ryb,
b) 10 m od budowli i urządzeń hydrotechnicznych piętrzących wodę do 5 m,
5) narzędziami i urządzeniami połowowymi innymi niż określone w przepisach wydanych na podstawie art. 23,
6) przez wytwarzanie w wodzie pola elektrycznego,
7) środkami trującymi i odurzającymi,
8) narzędziami kaleczącymi, z wyjątkiem sznurów hakowych, pęczków hakowych, haczyka wędki,
9) materiałami wybuchowymi,
10) przez ich głuszenie,
11) więcej niż dwiema wędkami jednocześnie, a w wypadku ryb łososiowatych (Salmonidae) i lipienia (Thymallus thymallus) - więcej niż jedną wędką,
12) wędką:
a) w odległości mniejszej niż 50 m od rozstawionych w wodzie narzędzi połowowych uprawnionego do rybactwa,
b) przez podnoszenie i opuszczanie przynęty w sposób ciągły, z wyjątkiem łowienia ryb pod lodem,
13) łukiem i kuszą,
14) miejscach odbywającego się tarła, a także w miejscach oznakowanych tarlisk i krześlisk.
2. Zabrania się pozyskiwania oraz niszczenia ikry ryb, w miejscach odbywającego się lub odbytego tarła ryb, których obszar środowiskowy w Polsce jest naturalnym terenem występowania.
3. Zabrania się w amatorskich połowach ryb pozyskiwania ilościowych wielkości przekraczających określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 23 ust. 1.
4. Zabrania się nęcenia ryb środkami innymi i w ilościach większych niż określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 23 ust. 1.
Art.10.1. Ryby złowione z naruszeniem przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1-3, niezwłocznie wypuszcza się do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności.
2. Jeżeli podczas jednego połowu narzędziami ciągnionymi lub stawnymi masa ryb, wymienionych w art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3, przekroczy 5%, niezwłocznie wypuszcza się wszystkie ryby do tego samego łowiska, z zachowaniem niezbędnej staranności. Ryby wymienione w art. 9 ust.1 pkt 1 muszą być wszystkie wypuszczone bez względu na ich udział procentowy w połowie.
Art.11.1. Zabrania się:
1) przechowywania, przewożenia, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu ikry i ryb złowionych lub pozyskanych z naruszeniem przepisów art. 9 i 10,
2) wprowadzania do obrotu ryb pochodzących z amatorskiego połowu ryb.
2. Osoba fizyczna lub prawna przetwarzająca lub wprowadzająca organizmy żyjące w wodzie do obrotu jest obowiązana posiadać dokument stwierdzający ich pochodzenie.
Art.12. Zabrania się połowu ryb i raków przez wyciąganie ich z nor oraz naruszania nor.
Art.13.1. Publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące dzieli się na obwody rybackie.
2. Do obwodu rybackiego nie włącza się wód znajdujących się w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody, w których jest zabronione wykonywanie rybactwa, oraz wód w sztucznych zbiornikach wodnych przeznaczonych do chowu lub hodowli ryb i innych organizmów wodnych, usytuowanych na publicznych śródlądowych wodach powierzchniowych płynących, jeżeli wody w tych zbiornikach sztucznie zajęły grunty, które nie stanowią własności publicznej.
3. Obwód rybacki składa się z:
1) zasadniczego obwodu rybackiego,
2) uzupełniającego obwodu rybackiego.
4. Zasadniczy obwód rybacki obejmuje wody pojedynczych jezior, lub pojedynczych zbiorników wodnych, albo odcinków rzek oraz towarzyszących im kanałów lub cieków naturalnych niezbędnych do prowadzenia przez uprawnionego gospodarza wód racjonalnej gospodarki rybackiej. W uzasadnionych przypadkach można pojedyncze jeziora łączyć w grupy jezior. Dotyczy to jezior poniżej 100 ha będących w swoim bezpośrednim sąsiedztwie lub w sąsiedztwie jednego większego jeziora.
5. Uzupełniający obwód rybacki obejmuje wody płynące dopływów zasadniczego obwodu rybackiego, na których uprawniony gospodarz wód okresowo wykonuje czynności związane z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rybackiej, określone w operacie rybackim, dla pozyskania tarlaków, zarybiania oraz wykonania zabiegów ochronnych.
6. W obwodzie rybackim uprawnioną do rybactwa może być tylko jedna osoba fizyczna albo prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
Art.14.1. Na wodach o warunkach szczególnie przydatnych do prowadzenia chowu lub hodowli ryb mogą być ustanawiane obręby hodowlane, w ramach obwodu rybackiego lub poza nim.
2. Wstęp do obrębu hodowlanego wymaga uzgodnienia z uprawnionym do rybactwa.
3. W obrębie hodowlanym nie obowiązują uprawnionego do rybactwa zakazy, o których mowa w
art. 9 ust. 1 pkt 2÷6, 10÷12 i ust. 2÷4, a także nakaz określony w art. 22 ust. 2. Zwolnienia z zakazów, o których tu mowa, nie dotyczą amatorskiego połowu ryb.
4.
1) Obręb hodowlany nie może być ustanawiany:
a) w przyujściowych odcinkach rzek.
b) w wodach położonych na terenach przeznaczonych pod obszary zalewowe przeciwpowodziowe.
c) w obrębach ochronnych,
d) na szlaku żeglownym.
2) Obręb hodowlany może być ustanowiony:
a) w zbiornikach wodnych zamkniętych i wodach stojących,
b) na wodach płynących, pod warunkiem zastosowania urządzeń zapobiegających przedostawaniu się poza obręb hodowlany flory i fauny stanowiącej chów i hodowlę obcą danemu środowisku naturalnemu.
5. Stawy rybne mające połączenia z naturalnymi ciekami działają na zasadach obrębów hodowlanych w oparciu o przepisy ust. 2÷4 i z nakazem zawartym w art. 17.
6. Uprawnionych gospodarz wód w wodach zbiorników wodnych zamkniętych, a nie leżących na terenach, o których mowa w pkt. 1b, nie obowiązują przepisy tej ustawy z wyłączeniem art. 9 ust. 1 pkt. 7÷9 i 13 oraz uprawiających na tych wodach amatorski połowów ryb.
Art.15.1. W ramach obwodu rybackiego, w wodach, w których znajdują się miejsca stałego tarła oraz rozwoju narybku gromadnego zimowania, bytowania i przepływu ryb, mogą być ustanawiane obręby ochronne.
2.
1) W obrębach ochronnych zabrania się połowu oraz czynności szkodliwych dla ryb, a w szczególności płoszenia ryb, naruszania urządzeń tarliskowych, dna zbiornika i roślinności wodnej oraz nadbrzeżnej zapewniającej cień wodzie, używania motorowodnego sprzętu poza sprzętem uprawnionego gospodarza wód oraz kąpania się i urządzania kąpielisk, a także wprowadzania do wody substancji zawierających biogeny.
2) Przepisy, o których mowa w pkt. 1 obowiązują również w odniesieniu do miejsc oznakowanych tarlisk i krześlisk oraz miejsc odbywającego się tarła ryb.
3. W przypadku obwodu rybackiego, w którym znajduje się woda o dużej atrakcyjności walorów turystyczno wędkarskich, marszałek województwa wydając rozporządzenie, ma prawo w tej wodzie ograniczyć częściowo lub całkowicie rybackie korzystanie z wód.
4. Rozporządzenie marszałka województwa wydane w sprawie, o której mowa w ust. 3, ogłasza się w sposób zwyczajowo przyjęty oraz publikuje w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Art.16.1. Dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, w drodze rozporządzenia, ustanawia i znosi obwody rybackie.
2. W przypadku konieczności zniesienia obwodu rybackiego na wodach objętych formami ochrony przyrody obwód rybacki znosi się po upływie terminu, na który została zawarta umowa, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4, chyba że uprawniony gospodarz wód wyrazi zgodę na wcześniejsze rozwiązanie umowy.
3. Marszałek województwa ustanawia lub znosi:
1) obręby ochronne, w drodze rozporządzenia, z tym że zniesienie obrębu ochronnego może nastąpić po otrzymaniu pozytywnej opinii z Państwowej Rady Ochrony Przyrody,
2) obręby hodowlane, w drodze decyzji, na wniosek uprawnionego gospodarza wód.
4. Ustanowienie obrębu hodowlanego w ramach obwodu rybackiego wymaga zawarcia umowy pomiędzy uprawnionym do rybactwa, a właścicielem wody.
Art.17. Uprawniony gospodarz wód jest obowiązany oznakować obręby hodowlane i ochronne.
Art.18.1. W szczególnie uzasadnionych wypadkach, takich jak: ułatwienie pokonania sztucznych przeszkód w migracji ryb idących na tarło, cele zarybieniowe, hodowlane, ochrona zdrowia ryb oraz do celów naukowo-badawczych, zarząd województwa może zezwalać na odstępstwo od zakazów, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2÷6 i 14 oraz ust. 2÷4 i w art. 11 ust. 1, a także na dokonywanie połowu ryb w obrębach ochronnych.
2. Minister właściwy do spraw ochrony środowiska w wypadkach, o których mowa w ust. 1, może zezwalać na odstępstwo od zakazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1.
3. Zezwolenie musi zawierać:
1) adresata otrzymanego zezwolenia,
2) miejsce na które opiewa zezwolenie,
3) okres, na który opiewa zezwolenie,
4) warunki dokonywania pozyskiwania ryb lub ikry,
5) narzędzia służące do wykonywania czynności,
6) gatunki ryb i ich ilość, których to zezwolenie dotyczy,
7) warunki postępowania z pozyskanymi rybami lub ikrą,
8) uzasadnienie wydania zezwolenia oraz przepis będący podstawą wydawanego zezwolenia.
4. Jeżeli zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 i 2 ma być realizowane przy użyciu sieciowych rybackich narzędzi połowowych na wodach śródlądowych żeglownych na szlaku żeglownym lub w bezpośrednim jego sąsiedztwie wymaga ono zezwolenia starosty, wydanego w uzgodnieniu z właściwą terytorialnie administracją wód śródlądowych żeglownych oraz organem administracji żeglugi śródlądowej.
5. W szczególnie uzasadnionych wypadkach, w celu zapewnienia rybom możliwości swobodnego odbycia tarła, marszałek województwa może wydać zakaz połowu niektórych gatunków ryb, w określonych wodach, na czas niezbędny do ich ochrony oraz zobowiązać innych użytkowników wód do utrzymania dróg swobodnego przepływu ryb.
6. Kontroli przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w ust.1, dokonuje Państwowa Straż Rybacka. Uprawniony gospodarz wód lub inna jednostka działająca na mocy tego zezwolenia, ma obowiązek powiadomienia Państwowej Straży Rybackiej w ciągu trzech dni od dnia jego otrzymania, jednak najpóźniej w przededniu rozpoczynającym czynności z nim związanych.
7. Decyzję marszałka województwa podjętą w sprawie, o której mowa w ust. 5, ogłasza się w sposób zwyczajowo przyjęty oraz publikuje w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Art.19.1. Przegradzanie sieciowymi rybackimi narzędziami połowowymi więcej niż połowy szerokości łożyska wody płynącej jest możliwe wyłącznie na wodach nie zaliczonych do wód śródlądowych żeglownych i wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw środowiska, które może być wydane tylko w szczególnych wypadkach dla celów określonych w art. 18 ust. 1 i 2.
2. Ustawianie sieciowych rybackich narzędzi połowowych na wodach śródlądowych żeglownych na szlaku żeglownym lub w bezpośrednim jego sąsiedztwie jest zakazane z wyłączeniem, o którym mowa w art.18. ust. 4.
3. Zezwolenia, o których mowa w ust. 1, powinny określać uprawnionego gospodarza wód, miejsce wystawiania narzędzi, ich rodzaj i ilość, sposób oznakowania oraz okres połowu, gatunek ryb i wielkość połowu w poszczególnych gatunkach oraz warunki postępowania z odłowionymi rybami.
Art.20.1. W obwodach rybackich, przez które przebiega granica województw, w sprawach dotyczących rybactwa właściwy jest marszałek tego województwa, na którego terenie znajduje się większa część powierzchni obwodu rybackiego. W innych przypadkach właściwość miejscową w sprawach dotyczących rybactwa ustalają, w drodze porozumienia, zainteresowane zarządy województw.
2. W obwodach rybackich, przez które przebiega granica powiatów, w sprawach dotyczących rybactwa właściwy jest starosta tego powiatu, na którego terenie znajduje się większa część powierzchni obwodu rybackiego. W innych przypadkach właściwość miejscową w sprawach dotyczących rybactwa ustalają, w drodze porozumienia, zainteresowani starostowie.
Art.21.1. W wypadku wystąpienia wody poza linię brzegu, zabrania się czynienia przeszkód w jej odpływie.
2. Uprawniony gospodarz wód może wejść na zalany grunt w celu połowu ryb. Posiadaczowi gruntu zalanego wodą przysługuje odszkodowanie za szkody związane z wejściem na jego grunt i połowem ryb.
3. Ryby nie wyłowione w ciągu miesiąca od zalania gruntu stanowią pożytki, do których pobierania jest uprawniony posiadacz gruntu.
4. Przepis ust. 2 nie ma zastosowania, jeżeli w wyniku zalania gruntów nastąpiło połączenie się z wodami użytkowanymi przez innego uprawnionego gospodarza wód.
Art.22.1. Rybackie narzędzia i urządzenia połowowe może posiadać wyłącznie uprawniony gospodarz wód oraz dyrektor parku narodowego i uprawnione przez niego osoby, w celu wykonywania ochrony ryb na wodach parku narodowego, z wyjątkiem osób prowadzących zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie produkcji i obrotu tymi narzędziami i urządzeniami.
2. Sprzęt pływający służący do połowu ryb podlega obowiązkowi oznakowania i rejestracji.
3. Rejestrację sprzętu, o którym mowa w ust. 2, prowadzi starosta.
4. Oznakowanie sprzętu pływającego służącego do połowu ryb powinno zawierać numer rejestracyjny składający się z dwuliterowego oznaczenia województwa, myślnika, trzyliterowego oznaczenia powiatu, myślnika, czterocyfrowej liczby od 0001 do 9999 odpowiadającej kolejnemu numerowi wpisu do rejestru oraz litery „R” - oznaczającej sprzęt pływający uprawnionego gospodarza wód albo „A” - oznaczającej sprzęt pływający służący do amatorskiego połowu ryb.
5. Zarząd województwa ustala trzyliterowe oznaczenie powiatu, o którym mowa w ust. 4.
6. Rejestracje sprzętu pływającego dokonane przed wejściem tej ustawy w życie zachowują swoją ważność.
7. Uprawniony gospodarz wód ma obowiązek trwale oznakować narzędzia rybackie i urządzenia połowowe w sposób umożliwiający ustalenie ich właściciela.
8. Zabrania się osobom nieuprawnionym podejmowania z wody narzędzi rybackich i urządzeń połowowych.
9. Osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie produkcji oraz obrotu rybackimi narzędziami i urządzeniami połowowymi, ma obowiązek prowadzenia rejestru nabywania i zbywania tych narzędzi i urządzeń z podaniem danych identyfikujących kontrahenta.
10. Producent rybackich narzędzi i urządzeń połowowych, musi trwale oznakować swoje wyroby, które umożliwiają identyfikację pochodzenia tych narzędzi i urządzeń.
11. Handlujący rybackimi narzędziami i urządzeniami połowowymi może je zbywać tylko osobom uprawnionym do ich posiadania.
Art. 23.1 Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, w drodze rozporządzenia, określa:
1) szczegółowe warunki uprawiania amatorskiego połowu ryb, oraz szczegółowy sposób i zakres egzaminowania w celu uzyskania karty wędkarskiej,
2) wzór karty wędkarskiej,
3) szczegółowe warunki ochrony i połowu ryb, rybackie narzędzia i urządzenia połowowe, zasady ustanawiania obwodów rybackich, obrębów hodowlanych i ochronnych, oznakowania obrębów i sprzętu pływającego służącego do połowu ryb oraz rejestracji tego sprzętu, w tym dwuliterowe oznaczenie województwa, o którym mowa w art. 22 ust. 4.
2. Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji, w drodze rozporządzenia, określi wzór i warunki wydawania upoważnień do kontrolowania łowiących na wodach uprawnionego do rybactwa, o których mowa w art. 5 ust. 2
3. Minister właściwy do spraw administracji, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowe zasady i warunki kontrolowania oraz warunki jakie muszą spełniać osoby uprawnione do wykonywania czynności kontrolnych, o których mowa w art. 5 ust. 2.
Art.24.1. Tworzy się Państwową Straż Rybacką.
2. Zadaniem Państwowej Straży Rybackiej jest kontrola przestrzegania ustawy oraz przepisów wydanych na jej podstawie.
3. Państwowa Straż Rybacka jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną podległą bezpośrednio ministrowi właściwemu do spraw administracji i składa się z następujących struktur:
1) Komenda Główna Państwowej Straży Rybackiej jako jednostka nadrzędna,
2) Komendy Wojewódzkie Państwowej Straży Rybackiej jako jednostki podległe,
3) Terenowe Komendy Państwowej Straży Rybackiej jako jednostki terenowe Komend Wojewódzkich Państwowej Straży Rybackiej.
4. Strażnicy Państwowej Straży Rybackiej pełnią służbę w organach administracji państwowej i podlegają przepisom ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4, poz. 24, Nr 34, poz. 178 i poz. 182, z 1990 r. Nr 20, poz. 121, z 1991 r. Nr 55, poz. 234, Nr 88, poz. 400 i Nr 95, poz. 425, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 90, poz. 451, z 1994 r. Nr 136, poz. 704, z 1995 r. Nr 132, poz. 640, z 1996 r. Nr 89, poz. 402 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 98, poz. 604, Nr 133, poz. 882 i 883, Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 131, poz. 860, Nr 155, poz. 1016, Nr 162, poz. 1118 oraz z 1999 r. Nr 49, poz. 483).
5. W czasie wykonywania czynności służbowych strażnik Państwowej Straży Rybackiej ma prawo do otrzymania bezpłatnego umundurowania, oznak służbowych, odznaki służbowej, odzieży specjalnej i wyposażenia osobistego z obowiązkiem ich noszenia w czasie pełnienia obowiązków służbowych.
6. W wypadkach szczególnie uzasadnionych komendant wojewódzki Państwowej Straży Rybackiej może zezwolić na używanie ubioru cywilnego w czasie wykonywania obowiązków służbowych.
7. Minister właściwy do spraw administracyjnych, w drodze rozporządzenia, nadaje regulamin Państwowej Straży Rybackiej, określający szczegółową organizację i sposób działania tej straży.
8. Minister właściwy do spraw administracyjnych, w drodze rozporządzenia, określi zasady rekrutacji, o której mowa w art. 33, byłych strażników Społecznej Straży Rybackiej w ramach przechodzenia do szeregów Państwowej Straży Rybackiej.
Art.25.1. W czasie wykonywania czynności służbowych strażnik Państwowej Straży Rybackiej jest uprawniony do:
1) kontroli dokumentów uprawniających do połowu ryb u osób dokonujących połowu oraz dokumentów stwierdzających pochodzenie ryb u osób przetwarzających lub wprowadzających ryby do obrotu,
2) kontroli ilości masy i gatunków odłowionych ryb, przetwarzanych lub wprowadzanych do obrotu oraz przedmiotów służących do ich połowu,
3) zabezpieczenia porzuconych ryb i przedmiotów służących do ich połowu w wypadku niemożności ustalenia ich posiadacza,
4) żądania wyjaśnień i wykonywania czynności niezbędnych do przeprowadzania kontroli, a w wypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia:
a) legitymowania osób podejrzanych w celu ustalenia ich tożsamości,
b) odebrania za pokwitowaniem ryb i przedmiotów służących do ich połowu oraz środków transportu i pływających służących do przewożenia tych przedmiotów i ryb, z tym że ryby należy przekazać za pokwitowaniem uprawnionemu gospodarzowi wód, a przedmioty oraz środki transportu i pływające zabezpieczyć,
c) zatrzymywania za pokwitowaniem dokumentów, o których mowa w pkt 1, z tym że dokumenty te wraz z wnioskiem o ukaranie przekazuje się w terminie 7 dni właściwemu sądowi grodzkiemu,
d) kontroli środków transportowych w celu sprawdzenia zawartości ich ładunku w miejscach związanych z połowem ryb lub w miejscu zatrzymania do kontroli jeżeli zdarzenie ma ścisły związek z połowem,
e) przeszukiwania osób i pomieszczeń na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego w celu znalezienia przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających przepadkowi,
f) doprowadzenia do najbliższego komisariatu lub posterunku Policji osób, w stosunku do których zachodzi potrzeba podjęcia dalszych czynności wyjaśniających,
5) dokonywania czynności sprawdzających w postępowaniu w sprawach o wykroczenia określone w przepisach ustawy, udziału w tych sprawach w charakterze oskarżyciela publicznego oraz wnoszenia środków zaskarżenia od rozstrzygnięć zapadłych w sądach,
6) nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w ustawie,
7) żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, zwracania się o taką pomoc do jednostek gospodarczych, organizacji społecznych, jak również w nagłych przypadkach do każdego obywatela o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w przepisach o Policji, określających szczegółowo zasady żądania takiej pomocy,
8) wstępu i wjazdu:
a) do pomieszczeń magazynowych i miejsc składowania ryb oraz na tereny obrębów hodowlanych,
b) na tereny pozostające w administracji urzędów morskich, na tereny lasów, zakładów przemysłowych, ośrodków turystyczno-wypoczynkowych, gospodarstw rolnych i innych terenów prywatnych w zakresie niezbędnym do prowadzenia kontroli na wodach przyległych do tych terenów,
c) na wały przeciwpowodziowe, śluzy, tamy, na teren elektrowni, młynów i tartaków wodnych, przepompowni oraz innych urządzeń piętrzących wodę, z wyjątkiem terenów i obiektów Sił Zbrojnych, Straży Granicznej i Policji oraz innych szczególnego przeznaczenia chronionych tajemnicą państwową,
9) prowadzenia działań kontrolnych w miejscach wymienionych w pkt 8 bez konieczności uzyskania zgody ich właściciela lub użytkownika,
10) noszenia broni palnej krótkiej, broni gazowej i broni sygnałowej,
11) noszenia kajdanek, ręcznego miotacza gazu i paralizatora elektrycznego,
12) noszenia aparatu fotograficznego i kamery filmowej umożliwiających dokumentowanie wykroczeń i przestępstw,
13) posiadania i używania urządzeń noktowizyjnych.
Art.26.1. Strażnik Państwowej Straży Rybackiej może, wobec osób uniemożliwiających wykonywanie przez niego czynności określonych w ustawie, stosować środki przymusu bezpośredniego w postaci:
1) siły fizycznej,
2) psa służbowego,
3) kajdanek,
4) chemicznych środków obezwładniających w postaci ręcznego miotacza gazu,
5) broni gazowej,
6) paralizatora elektrycznego.
2. Zastosowanie przez strażnika Państwowej Straży Rybackiej środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w ust. 1, powinno odpowiadać potrzebom wynikającym z istniejącej sytuacji i zmierzać do podporządkowania się osoby wydanym poleceniom.
3. Jeżeli zastosowanie środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w ust. 1, okazało się niewystarczające lub ich użycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia nie jest możliwe, strażnik Państwowej Straży Rybackiej ma prawo użycia broni palnej w następujących wypadkach:
1) w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na życie własne lub innej osoby,
2) przeciwko osobie, która usiłuje bezprawnie, przemocą odebrać broń palną strażnikowi lub innej osobie uprawnionej do posiadania broni palnej,
3) przeciwko osobie nie podporządkowującej się wezwaniu do natychmiastowego porzucenia broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego użycie zagrozić może życiu lub zdrowiu strażnika albo innej osoby,
4) przeciwko osobie uciekającej z miejsca przestępstwa, w tym również w trakcie pościgu, gdy inne środki zmierzające do zatrzymania zawodzą.
4. Użycie broni palnej powinno następować w sposób wyrządzający najmniejszą szkodę osobie, przeciwko której użyto broni, i nie może zmierzać do pozbawienia jej życia, a także narazić na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia innych osób.
5. Do wykonywania przez strażnika Państwowej Straży Rybackiej czynności, o których mowa w art. 25, a także do użycia przez niego środków przymusu, o których mowa w ust. 1 i 3, stosuje się odpowiednio przepisy o Policji.
6. Strażnikowi Państwowej Straży Rybackiej wykonującemu obowiązki przysługują uprawnienia określone odrębnymi przepisami odnoszącymi się do:
1) Straży Parku Narodowego - w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie przyrody,
2) Państwowej Straży Łowieckiej - w zakresie zwalczania kłusownictwa,
3) strażników leśnych - w zakresie zwalczania szkodnictwa leśnego.
7. Czynności, o których mowa w ust. 1, powinny być wykonywane w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, w stosunku do której zostały podjęte.
8. Na sposób przeprowadzania czynności, o których mowa w ust. 1 i w art. 25, przysługuje zażalenie do prokuratora.
9. Strażnicy Państwowej Straży Rybackiej przy wykonywaniu czynności służbowych korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach Kodeksu karnego dla funkcjonariusza publicznego.
10. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i warunki:
1) współdziałania Państwowej Straży Rybackiej z Policją,
2) posiadania, przechowywania i ewidencjonowania broni palnej, gazowej i sygnałowej oraz amunicji do niej i ręcznych miotaczy gazu, kajdanek oraz sprawowania przez Policję nadzoru w tym zakresie nad Strażą.
Art.27.1. Kto:
1) dokonuje amatorskiego połowu ryb bez posiadania dokumentów lub zezwolenia, o których mowa w art. 8 ust. 2, uprawniających do takiego połowu,
2) dokonując amatorskiego połowu ryb narusza zakazy określone art.1 ust. 3, w art. 9 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 11 i 12a,
3) narusza przepisy 14 ust. 2, art. 17 i art. 22 ust. 2,
4) narusza oznakowania obrębów hodowlanych i ochronnych (art. 17 i art. 23 pkt 3) bądź nie będąc do tego uprawniony umieszcza takie oznakowania
- podlega karze grzywny wysokości od 500 do 1000 złotych.
2. W razie ukarania za wykroczenia wymienione w ust. 1, sąd orzeka:
1) nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego uprawnionego gospodarza wód w wysokości do pięciokrotnej wartości odtworzeniowej i reprodukcyjnej przywłaszczonych ryb,
2) przepadek narzędzi i innych przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia wykroczenia, a także przedmiotów pochodzących bezpośrednio lub pośrednio z wykroczenia,
3) cofnięcie karty wędkarskiej oraz zakaz amatorskiego połowu ryb na okres od 24 do 60 miesięcy, a w odniesieniu do osób nieletnich posiadających kartę wędkarską, na okres nie krótszy jak do uzyskania pełnoletności.
3. Orzeczenie o przepadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, może dotyczyć również przedmiotów nie stanowiących własności sprawcy.
4. Za czyny wymienione w ust. 1, popełnione przez osoby nieletnie i nie posiadające karty wędkarskiej, odpowiadają bezpośredni opiekunowie i wychowawcy kół młodzieżowych wędkarskich przy placówkach wychowawczo-oświatowych i organizacjach wędkarskich.
5. Jeżeli z przyczyn losowych, w czasie kontroli okaże się, że osoba kontrolowana nie może się okazać dokumentami, o których mowa w art. 8 ust. 2, ale w ciągu trzech dni dostarczy do jednostki kontrolującego te dokumenty
- odstępuje się od kary, o której mowa w ust. 1, pod warunkiem, że dokumenty były wystawione przynajmniej w dzień poprzedzający kontrolę.
Art.28.1. Kto:
1) poławia ryby nie będąc uprawnionym gospodarzem wód art. 4 ust. 1,
2) dokonuje połowu ryb bez upoważnienia lub z naruszeniem upoważnienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1,
3) narusza zakazy określone w art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 9 z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 2,
4) narusza zakazy określone w art. 10, art. 11 art.12, art. 15 ust. 2 oraz w art. 18, art. 19, i art. 22 ust. 1 i ust. 8÷11
- podlega grzywnie w wysokości od 10000 do 20000 złotych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
2. W razie skazania za przestępstwa określone w ust. 1 orzeka się:
1) nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego uprawnionego gospodarza wód w wysokości określonej przez sąd, w wymiarze pięciokrotnej wartości szkody,
2) przepadek narzędzi lub innych przedmiotów oraz środków transportu i pływających, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia, a także przedmiotów pochodzących bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa,
3) cofnięcie karty wędkarskiej oraz zakaz amatorskiego połowu ryb na okres od 5 do 10 lat.
3. Orzeczenie o przepadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, może dotyczyć również przedmiotów nie stanowiących własności sprawcy.
4. Za czyny wymienione w ust. 1, popełnione przez osoby nieletnie i nie posiadające karty wędkarskiej, odpowiadają bezpośredni opiekunowie i wychowawcy kół młodzieżowych wędkarskich przy placówkach wychowawczo-oświatowych i organizacjach wędkarskich.
5. Jeżeli skazanie określone w ust. 1 polegało na przestępstwie przywłaszczenia ryb, obliczeniowa wartość szkody do określenia nawiązki o której mowa w ust. 2 pkt. 2 stanowi odtworzeniowa i reprodukcyjna wartość przywłaszczonych ryb.
6. Osoba skazana za przestępstwa o których mowa w ust. 1 nie może wykonywać obowiązków na rzecz uprawnionego gospodarza wód, ani nie może być z taką osobą podpisana umowa jako z uprawnionym gospodarzem wód przez okres 10 lat.
7. Czyn zabroniony określony w ust. 1 stanowi przestępstwo, choćby jego społeczna szkodliwość była znikoma i szkoda nie przekraczała kwoty 250zł. Art. 1 par. 2 kodeksu karnego i art. 119 § 1 kodeksu wykroczeń nie stosuje się. Przestępstwa te traktowane są jako zniszczenia w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach.
Art.29.1. Połowa wysokości grzywien o których mowa w art. 27 ust. 1 i art. 28 ust. 1 oraz art. 30 ust. 1 i 2 przechodzi na skarb państwa z przeznaczeniem na finansowanie Państwowej Straży Rybackiej.
2. Połowa wartości uzyskanej z przepadku mienia, o którym mowa w art. 27 ust. 2 pkt 2 oraz art. 28 ust. 2 pkt 2, przechodzi na skarb państwa z przeznaczeniem na finansowanie Państwowej Straży Rybackiej.
Art.30.1. Uprawniony gospodarz wód, który:
1) nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 2,
2) korzysta z wód obwodu rybackiego bez wymaganego operatu rybackiego albo wbrew jego założeniom,
3) korzysta z wód w sposób sprzeczny z art. 2 ust.3, art. 3 ust. 1 i 2, z art. 11, art. 18 ust.1 i 2 oraz art.19,
4) nie stosuje się do przepisu art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 5÷10 i pkt 13÷14 oraz ust. 2,
- podlega karze grzywny w wysokości od 20000 do 50000 złotych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
2. Uprawniony gospodarz wód, który narusza obowiązki, o których mowa w art.1 ust. 3 i 4, art. 6 ust. 3, art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 18 ust. 4-6 oraz art. 22 ust. 7,
- podlega karze grzywny w wysokości od 10000 do 20000 złotych,
3. Z uprawnionym gospodarzem wód na wodach publicznych, wobec którego sąd stwierdził winę, o której mowa:
1) w ust. 1, bezwzględnie następuje rozwiązanie umowy,
2) w ust. 2, może nastąpić rozwiązanie umowy.
4. W przypadku zasądzenia kary za przestępstwa określone w ust. 1 orzeka się nawiązkę na rzecz państwa w wysokości określonej przez sąd, w wymiarze pięciokrotnej wartości odtworzeniowej i reprodukcyjnej szkody w rybostanie. Nawiązka w całości musi być przeznaczona na zarybianie na wodach, na których dopuszczono się przestępstwa. Sąd zasądzając nawiązkę wskazuje jej wykonawcę w realizacji celu.
5. Skazanie za czyny w ust.1 i 2, nie zamyka drogi do prowadzenia postępowania z oskarżenia na podstawie art. 28 ust. 1, wobec osób wykonujących prace na rzecz skazanego uprawnionego gospodarza wód, jeśli zachodzą przesłanki do takich czynności.
6. Czyn zabroniony określony w ust. 1 i 2 stanowi przestępstwo, choćby jego społeczna szkodliwość była znikoma i szkoda nie przekraczała kwoty 250zł. Art. 1 par. 2 kodeksu karnego i art. 119 § 1 kodeksu wykroczeń nie stosuje się.
Art.31. Wydane na podstawie dotychczasowych przepisów karty wędkarskie zachowują ważność.
Art.32.1. Na wodach, których właścicielem jest skarb państwa i nie ma osoby władającej obwodem rybackim na podstawie umowy zawartej z właściwym organem administracji publicznej, można uprawiać amatorski połów ryb, po dokonaniu opłaty licencyjnej zezwalającej na ten połów, uiszczonej na rzecz starostwa powiatu, któremu dana woda jest podległa.
2. Opłaty o których mowa w ust.1 obowiązujące w danym roku, ustala starosta w formie decyzji do 15 grudnia roku poprzedzającego. Brak wydania decyzji w terminie, jest równoznaczne z decyzją o obowiązującej stawce z roku poprzedzającego.
3. Opłaty o których mowa w ust.1 w 90% muszą być przeznaczone na dokonanie zarybienia tych wód, na których za połów zostały pobrane.
Art.33. Jednostki Społecznej Straży Rybackiej zakończą swoją działalność do końca roku kalendarzowego, w którym wejdzie ustawa w życie, zaś ich członkowie o stażu nie mniejszym niż pięcioletni uzyskają pierwszeństwo w zatrudnieniu w nowopowstających placówkach terenowych Państwowej Straży Rybackiej, na zasadach określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 24 ust. 8.
Art.34. 1. W ustawie z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. 197 poz. 1661 z 2002r z późn. zm.), wprowadza się następującą zmianę:
w art. 16 ust. 1, po pkt. 11 dodaje się pkt. 12 w brzmieniu:
„12) określone w ustawie o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych art. 30 ust.1 i 2. ”.
2. W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo Wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z 2001r. z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 13:
a) ust. 1, 1a i 1b otrzymują brzmienie:
„1. Ryby oraz inne organizmy żyjące w wodzie stanowią jej pożytki, do korzystania z których jest uprawniony właściciel wody.
1a. Do korzystania z pożytków, o których mowa w ust. 1, z wód w urządzeniu wodnym przeznaczonym do chowu lub hodowli ryb i usytuowanym na publicznych śródlądowych wodach powierzchniowych płynących jest uprawniony jego właściciel.
1b. Do korzystania z pożytków, o których mowa w ust. 1, w drodze rybackiego korzystania z wód sztucznego zbiornika wodnego usytuowanego na publicznych śródlądowych wodach powierzchniowych płynących, jest uprawniony dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, jeżeli utrzymanie i gospodarowanie wodą w tym zbiorniku należy do jego zadań. ”,
b) ust. 1d otrzymuje brzmienie:
„1d. Zasady i warunki rybackiego i wędkarskiego korzystania z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych płynących są określone w przepisach ustawy z dnia 30 września 2006 r. o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowym. ”,
c) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące, stanowiące własność Skarbu Państwa, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej oddaje do rybackiego i wędkarskiego korzystania w drodze oddania w użytkowanie obwodu rybackiego ustanowionego na podstawie ustawy z dnia 30 września 2006 r. o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowym. ”,
2) w art. 27 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy grodzenia terenów stref ochronnych ustanowionych na podstawie ustawy oraz obrębów hodowlanych i obrębów ochronnych ustanowionych na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 września 2006 r. o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych. ”,
3) w art. 31 po ust. 2 dodaje się ust. 2a, 2b, 2c w brzmieniu:
„2a. Korzystanie z wód nie może naruszać i szkodzić miejscom gniazdowania zwierząt związanych z tymi wodami.
2b. Korzystanie z wód nie może być szkodliwe i naruszać obrębów ochronnych oraz oznakowanych miejsc tarliskowych i krześlisk lub miejsc odbywającego się tarła ryb, za wyjątkiem szczególnych działań, o których mowa w ustawie o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych art. 18 ust. 1 i 2.
2c. Na korzystanie z wód, o których mowa w ust. 2a i 2b w sposób inny wymagane jest zezwolenie ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. ”,
4) w art. 34 po ust. 4 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„5. Zakazane jest korzystanie powszechne z wód, o którym mowa w ust. 4 w wodach naturalnego występowania ryb łososiowatych i lipienia określonych w rozporządzeniu ministra, o którym mowa w art. 67 ust. 6. oraz w obrębach ochronnych i oznakowanych tarliskach ryb, o których mowa w ustawie z dnia 30 września 2006 r. o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych. ”,
5) obecną treść art. 37 zamienia się na ust. 1 tego artykułu i dodaje po nim ust. 2 w brzmieniu:
„2. Zakazane jest szczególne korzystanie z wód, o którym mowa w ust. 1 pkt. 7, w wodach naturalnego występowania ryb łososiowatych i lipienia określonych w rozporządzeniu ministra, o którym mowa w art. 67 ust. 6. oraz w obrębach ochronnych i oznakowanych tarliskach ryb, o których mowa w ustawie z dnia 30 września 2006 r. o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych. ”,
6) w art. 38
a) ust. 2 pkt 1 po lit. b dodaje się lit. c w brzmieniu:
„c) zachować miejsca gniazdowania zwierząt związanych bytowo z wodami i miejsc tarliskowych oraz rozwoju i bytowania ryb w warunkach naturalnych, a także umożliwiające ich migrację. ”,
b) ust. 3 pkt. 3 otrzymuje brzmienie:
„3) rozrodu, bytowania ryb i innych organizmów wodnych oraz związanych z tym środowiskiem w warunkach naturalnych, umożliwiających ich migrację. ”,
7) w art. 39 w ust. 1 pkt. 2:
a) lit. d otrzymuje brzmienie:
„d) jezior oraz do ich dopływów, jeżeli ich stopień oczyszczenia jest gorszy niż określony w art. 41 ust.1, ”,
b) po lit. d dodaje się lit. e:
„e) wód, o których mowa w art. 67 ust. 6, jeżeli ich stopień oczyszczenia jest gorszy niż określony w art. 41 ust.1, ”,
8) w art. 40:
a) ust. 1
- pkt. 3 otrzymuje brzmienie:
„3) lokalizowania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, które mogą zanieczyścić wody, ”,
- po pkt. 3 dodaje się pkt. 3a w brzmieniu:
„3a) lokalizowania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, środków chemicznych, a także innych materiałów, które mogą zanieczyścić wody, prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym w szczególności ich składowania, ”,
b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, zwolnić od zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli wystąpi istotna potrzeba społeczna, a zwolnienie nie spowoduje zagrożenia dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi. ”,
c) ust.4 otrzymuje brzmienie:
„4. Przepisy ust. 1 pkt 3 i 3a stosuje się odpowiednio do wysp oraz przymulisk, o których mowa w art. 18. ”.
9) w art. 41 ust.1:
a) w pkt. 1 po lit. c dodaje się lit. d w brzmieniu:
„d) ilość tlenu mierzoną w mg mniejszą niż 03/dm3, ”
b) w pkt. 2 po literze c kropkę zamienia się na przecinek i dodaje się lit. d, e w brzmieniu:
„d) zwiększenia BZT i HZT,
e) zwiększenia zawartości jonów azotu i fosforu. ”
10) w art. 45 ust. 4 pkt 2 wielkość „75%” zamienia się na „90%”,
11) art. 67 otrzymuje brzmienie:
„Art. 67.1. Regulacja koryt cieków naturalnych, zwana dalej „regulacją wód”, służy poprawie warunków korzystania z wód, umacnianiu brzegów i ochronie przeciwpowodziowej oraz ochronie przed skutkami suszy.
2. Regulacja wód:
1) polega na podejmowaniu przedsięwzięć, których zakres wykracza poza działania związane z utrzymywaniem wód, a w szczególności na kształtowaniu szybkości przepływu cieków i spływu wód po opadach deszczowych oraz zapobieganiu wysychania cieków w trakcie suszy, z uwzględnieniem potrzeb rozrodczych i bytowych ryb, z zachowaniem naturalnej biocenozy żyjących w tych wodach i ich otoczeniu organizmów fauny i flory.
2) nie może naruszać zasadniczego charakteru cieku i powinna w jak najmniejszym stopniu naruszać przekrój podłużny i poprzeczny cieku oraz układu poziomego jego koryta, a także musi zachować naturalny charakter meandrów cieku.
3) nie może powodować wycinania nadbrzeżnych drzew i krzewów oraz form roślinnych, będących miejscem rozrodu i bytowania fauny związanej z tymi wodami oraz dających cień wodzie.
4) powinna zapewnić dynamiczną równowagę koryta cieku naturalnego.
3. Na wykonywanie czynności związanych z regulacją wód w miejscach obrębów ochronnych i miejscach oznakowanych tarlisk ryb, o których mowa w ustawie z dnia 30 września 2006 r. o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych, należy mieć zezwolenie wydane przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska, które minister może wydać po uzyskaniu pozytywnej opinii Państwowej Rady Ochrony Przyrody.
4.
1) Działania związane z regulacją wód w miejscach naturalnego występowania ryb łososiowatych (Salmonidae) i lipienia (Thymallus thymallus), dopuszcza się jedynie przy wykorzystaniu naturalnych materiałów i form przyrodniczych, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb rozrodczych i bytowych ryb, z zachowaniem aktualnej naturalnej biocenozy żyjących w tych wodach i ich otoczeniu organizmów fauny i flory. Działania te nie mogą zmieniać charakteru cieku przekroju podłużnego i poprzecznego koryta oraz spadku i naturalności materiałów dna cieku.
2) Wody, w których regulacja była przeprowadzana przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 września 2006 r. o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych, a należą do wód, o których mowa w pkt. 1, muszą być doprowadzane w ciągu 5 lat od daty wejścia tej ustawy w życie do naturalnego stanu pierwotnego z przywróceniem kształtu koryta i charakteru rzeki. Koszty z tym związane pokrywa podmiot wskazany w art. 68 ust. 1.
3) Wody, w których regulacja wód była przeprowadzana przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 września 2006 r. o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych, a elementy regulacji wód wymagają naprawy, należy to robić z pełnym wykorzystaniem technik prowadzących do naturalizacji tych wód i przywracania pierwotnego stanu biocenozy żyjących w tych wodach i ich otoczeniu organizmów fauny i flory.
5. Wody naturalnego występowania ryb łososiowatych (Salmonidae) i lipienia (Thymallus thymallus) określi w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw ochrony przyrody w porozumieniu z ministrem do spraw gospodarki rybackiej. ”,
12) w art. 70 po ust. 4 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„5. Urządzenia melioracji nie mogą przebiegać oraz kończyć się w obrębach ochronnych, o których mowa w ustawie o rybackim i wędkarskim korzystaniu z wód śródlądowych, ani wpływać w nich na zmiany poziomu wody i aktualną biocenozę obrębu ochronnego i w jego otoczeniu.”,
13) Wszędzie tam gdzie występuje zwrot uprawniony do rybactwa bez względu na odmianę zmienia się na uprawniony gospodarz wód w analogicznych odmianach.
Art.35. Traci moc ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. Z 1985 r. Nr 21 poz. 91 tekst pierwotny; Dz. U. z 1999 r. Nr 66. poz. 750 tekst jednolity; zm.: Dz. U. z 1999 r Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 120 , poz. 1268, z 2001 r. Nr 81, poz. 875, Nr 110, poz. 1189, Nr 115, poz. 1229, Dz.U. z 2005 r. Nr 130 poz. 1087, Nr 175 poz. 1462).
Art.36. Ustawa wchodzi w życie z dniem ...... r. (to się dopiero okaże 
)
W dniu 24.10.2006r. zakończono konsultacje. Ustawa została złożona w MRiRW na ręce Pana Ministra. Tu jest relacja z przekazania projektu ustawy
– Komentarze –
Konsultacje zamknięte
.